Coöperatie in beeld: een integraal duurzame toekomst op Betuwewind Buitendag

Op 19 september kwamen er in de Betuwe een aantal duurzame activiteiten samen. Mede omdat het Open Energiedag en Klimaat Fietsdag was, organiseerde coöperatie Betuwewind | om een Buitendag. Daarbij verwelkomde ze iedereen in en rondom hun Voedselbos Lingehout. Om te leren over de windparken, het snellaadplein, thuisbatterijen, een op komst zijnde megabatterij en dat alles duurzaam inzetten voor land- en tuinbouw.

Al snel bleek dat het jaarlijkse, lokale fruitcorso geen roet in de opkomst gooide. Flink wat geïnteresseerden meldden zich al vroeg in het Voedselbos Lingehout. Rond de 300 bezoekers zouden gedurende de dag genieten van excursies, mini-colleges, natuuractiviteiten, muziek, zalige biologische hapjes en van elkaars ideeën over een groenere toekomst.

Beleven, leren en ontmoeten waren de gemene delers tijdens de dag. Tijdens de excursies naar Windpark Avri en WattHub werden veel vragen gesteld over duurzame energie, gelijktijdigheid, elektrisch vervoer en de toekomst van het energiesysteem. Ook de mini-colleges over landbouw, batterijen, zonne-energie en salderen werden met veel betrokkenheid bijgewoond. Op het voedselbos genoten bezoekers van rondleidingen, natuurverhalen, workshops en een ontspannen picknicksfeer.

Samen bouwen aan een duurzaam Betuwe

De Buitendag liet mooi zien waar Betuwewind | om voor staat. De coöperatie zet de opbrengsten van haar windparken niet alleen in voor duurzame energie, maar investeert ook in natuurontwikkeling, duurzame landbouw, mobiliteit en lokale duurzame initiatieven.

Met meer dan 1.500 leden werkt Betuwewind aan een toekomstbestendige regio. Van windparken en zonneprojecten tot Voedselbos Lingehout, Bosakker Waardenburg, WattHub en het Betuwewindfonds: de opbrengsten van duurzame energie blijven in de regio en worden opnieuw ingezet voor nieuwe duurzame projecten.

“Onze ambitie is om alles wat we in de Betuwe kunnen verduurzamen, ook daadwerkelijk samen op te pakken.”

WattHub: een wereldprimeur in Geldermalsen

Een van de grote publiektrekkers tijdens de Buitendag was de excursie naar WattHub op het terrein van windpark Avri. Dit innovatieve snellaadplein voor elektrisch vrachtvervoer, bouwmaterieel en bussen ligt letterlijk onder de windmolens.

Bezoekers kregen uitleg over hoe lokaal opgewekte windenergie direct wordt ingezet voor emissievrij transport, openbaar vervoer en bouwmaterieel. Daarmee helpt WattHub niet alleen de uitstoot te verminderen, maar ook het elektriciteitsnet slimmer te benutten.

Volgens directeur Hans Adams laat WattHub zien wat een lokale energiecoöperatie kan bereiken: “WattHub is voor mij het bewijs dat de energietransitie veel verder gaat dan alleen duurzame stroom opwekken. We laten hier zien dat je lokaal opgewekte energie ook rechtstreeks kunt inzetten voor schoon vervoer en emissieloos bouwen. We hebben veel strijd gevoerd voor de zeggenschap over de stroom en netaansluiting en daar uiteindelijk mooie dingen in bereikt.”

De stroom gaat niet altijd opwaarts

De weg naar een volledig zelfstandig systeem is echter niet altijd even makkelijk. “We proberen de toekomst van energie eerlijker te maken, stapje voor stapje. De energiewereld is soms wat oneerlijk. Zo zijn we opwekker van energie, maar tegelijk afnemer. Een administratief verhaal met bijkomende belastingen. Zo zit de markt nog altijd in elkaar. Ook heeft de wereldmarkt een negatieve impact (of remmend effect) op wat we lokaal willen bereiken. Uiteindelijk wil je proberen de markt ‘te hacken’. Het systeem doorbreken en tevens de duurzame opwek koppelen aan de agro-sector.”

Trots voert de boventoon: “Dit project kon worden gerealiseerd doordat honderden leden bereid waren mee te investeren. Daardoor blijft niet alleen de energie lokaal, maar ook de opbrengst en de maatschappelijke waarde.” Na het succes van de locatie in Geldermalsen is er inmiddels een tweede WattHub op de Maasvlakte in Rotterdam en staan er nieuwe locaties in de planning.

Megabatterij bij Windpark Deil

Ook het mini-college van mede-oprichter en voormalig directeur Gerlach Velthoven trok aandacht. Hij vertelde over de rol die batterijen gaan spelen in het energiesysteem van de toekomst. En schaf je er thuis één aan of toch niet?

Bij Windpark Deil wordt momenteel gewerkt aan de ontwikkeling van een megabatterij van 30 megawattuur. Deze batterij heeft een opslagcapaciteit die vergelijkbaar is met ongeveer 6.000 thuisaccu’s.

Volgens Velthoven is zo’n grootschalige batterij vooral belangrijk voor het energiesysteem als geheel. “Er zijn steeds vaker momenten waarop we meer duurzame energie opwekken dan we direct gebruiken. Met een grote batterij kunnen we een deel van die energie opslaan voor later gebruik.”

De batterij krijgt daarnaast een belangrijke functie voor de stabiliteit van het elektriciteitsnet. “TenneT kan de batterij inzetten om vraag en aanbod op het stroomnet beter in balans te houden. Daarmee ondersteunen we niet alleen de energietransitie, maar helpen we ook het elektriciteitsnet betrouwbaar te houden.”

Thuisbatterij: wel of niet doen?

Tijdens het mini-college kwamen ook veel vragen over thuisbatterijen, zonnepanelen en het afbouwen van de salderingsregeling aan bod. Velthoven gaf daarbij een genuanceerd antwoord. “Of een thuisbatterij verstandig is, hangt vooral af van je situatie. Op dit moment zijn thuisbatterijen voor veel huishoudens nog niet altijd de meest aantrekkelijke investering.”

Volgens hem blijft het vooral belangrijk om eerst zoveel mogelijk van de eigen zonnestroom direct zelf te gebruiken. “Kijk eerst naar slimme manieren om je eigen stroomverbruik af te stemmen op de momenten waarop je zonnepanelen energie opwekken. Dat levert vaak het meeste voordeel op.”

Voedselbos Lingehout: oogsten uit de natuur

Voedselbos Lingehout vormde het groene hart van de Buitendag. Het 12 hectare grote voedselbos laat zien dat natuurherstel en voedselproductie uitstekend samen kunnen gaan. Tijdens rondleidingen ontdekten bezoekers hoe bomen, struiken, kruiden en gewassen elkaar versterken. Zonder kunstmest en pesticiden groeit hier een biodivers landschap waar het hele jaar door voedsel wordt geoogst.

Vrijwilligers en deelnemers boomden enthousiast over hun ervaringen en lieten bezoekers kennismaken met producten uit het voedselbos. De workshops met bloemen van het plukveld, verhalen van Nico de Levenskunstenaar en het samen genieten van koffie en taart maakten dat iedereen door de bomen het bos nog beter was gaan zien.

Bosakker Waardenburg: landbouw van de toekomst

Ook Bosakker Waardenburg kreeg veel aandacht tijdens de mini-colleges over de landbouwtransitie. Betuwewind investeert hier in nieuwe vormen van natuurinclusieve landbouw waarmee ze willen laten zien dat voedselproductie, biodiversiteit en een gezond verdienmodel samen kunnen gaan, ook op grond waar veel boeren van zeggen: “daar groeit alleen maar gras”.

Op ruim 15 hectare landbouwgrond wordt geëxperimenteerd met toekomstbestendige landbouwmethoden. Het doel is niet alleen om zelf te verduurzamen, maar ook om andere agrariërs en initiatiefnemers te inspireren.

Meer dan energie alleen

De Betuwewind Buitendag maakte duidelijk dat de coöperatie inmiddels veel meer is dan een eigenaar van windmolens. De inkomsten uit duurzame energie worden opnieuw geïnvesteerd in projecten die de regio sterker, groener en toekomstbestendig maken.

Van windenergie en zonnevelden tot natuurontwikkeling, duurzame mobiliteit, landbouwvernieuwing en lokale duurzame initiatieven. Hiermee laat Betuwewind zien hoe een energiecoöperatie de opbrengsten van de energietransitie kan teruggeven aan de gemeenschap.

De vele bezoekers, interessante gesprekken en enthousiaste reacties maakten van de Betuwewind Buitendag een inspirerende dag die smaakt naar meer. Samen werken aan een duurzamere Betuwe blijkt niet alleen nuttig te zijn, maar ook gewoon heel gezellig.