Wat is een energiegemeenschap?
Een energiegemeenschap is een samenwerking van (rechts)personen die elektriciteit met elkaar uitwisselen. Zo’n gemeenschap kan bestaan uit:
- Consumenten onderling, eventueel gecombineerd met een collectief zon- of windproject
- Bedrijven onderling (1-op-1, meerdere-op-1 of meer-op-meer)
- Eén bedrijf met meerdere vestigingen verspreid over het land
- combinaties van bedrijven, particulieren en/of gemeenten
- VvE’s of woongroepen die samen een gemeenschap vormen
- gemeenten onderling, aangevuld met lokale duurzame opweklocaties
Energie delen: waarom een energiegemeenschap aantrekkelijk kan zijn
Energie delen betekent dat mensen binnen een groep energie met elkaar delen. Deze energie kan lokaal worden opgewekt, bijvoorbeeld met zonnepanelen in de buurt. Deelnemers kunnen daarnaast ook energie van buiten de gemeenschap gebruiken. Samen maken zij afspraken over hoe de energie wordt verdeeld en wat deze kost.
Als je meedoet aan een energiegemeenschap, ben je minder afhankelijk van de energiemarkt, fossiele brandstoffen en veranderingen in de economie. De leden bepalen samen hoe lokaal opgewekte energie wordt gebruikt en verdeeld.
Meer grip op de energieprijs
De prijs van de energie is gebaseerd op de werkelijke kosten van de gezamenlijke installatie. Denk aan de investering, het onderhoud en de kosten voor het elektriciteitsnet. Deze kosten zijn vaak goed te voorspellen.
Hoe meer mensen deelnemen, hoe meer de kosten kunnen worden gedeeld. Daardoor betaalt iedere deelnemer minder. Als de gemeenschap stabiel blijft, blijft ook de prijs vaak stabiel. Zo weet je beter waar je aan toe bent.
Minder druk op het elektriciteitsnet
Een grotere energiegemeenschap heeft nog een voordeel. Niet iedereen gebruikt op hetzelfde moment energie. Daarom kunnen pieken en dalen in het energieverbruik elkaar beter opvangen.
Ook kan meer lokaal opgewekte energie direct door andere deelnemers worden gebruikt. Daardoor hoeft minder energie terug naar het elektriciteitsnet. Dat maakt het gebruik van duurzame energie slimmer en efficiënter.
Daarnaast helpt dit om de druk op het elektriciteitsnet te verlagen. Dat is belangrijk, omdat het net op veel plekken in Nederland steeds voller raakt.
Meer duurzame energie gebruiken
Een energiegemeenschap draagt bij aan een duurzamere samenleving. Lokaal opgewekte zonne- en windenergie wordt beter gebruikt en er is minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.
Zo werken deelnemers samen aan minder CO₂-uitstoot en een schonere toekomst.
Voordelen blijven lokaal
Ook zorgt een energiegemeenschap voor meer betrokkenheid. Bewoners, bedrijven en organisaties werken samen aan hun eigen energievoorziening. Opbrengsten en voordelen blijven zoveel mogelijk binnen de gemeenschap en komen ten goede aan de lokale omgeving.
Minder afhankelijk van de energiemarkt
Tot slot geeft een energiegemeenschap meer grip op de eigen energie. Je bent minder afhankelijk van veranderingen op de energiemarkt en weet beter waar je energie vandaan komt.
Samen sterker
Hoe meer mensen meedoen, hoe beter de kosten kunnen worden verdeeld. Ook wordt duurzame energie slimmer gebruikt en wordt de gemeenschap sterker.
Dat maakt een energiegemeenschap anders dan een gewoon energiecontract.
Wat zegt de nieuwe energiewet?
De nieuwe Energiewet, die eind 2024 is vastgesteld en per 1 januari 2026 in werking is getreden, regelt dat burgers, bedrijven, gemeenten en coöperaties energie met elkaar mogen delen binnen een energiegemeenschap.
De wet maakt het mogelijk dat deelnemers:
- samen energie opwekken,
- deze energie onderling verdelen,
- en zelf afspraken maken over de voorwaarden van het delen.
Hierbij gaat het niet om fysieke levering van stroom via een eigen kabel, maar om administratief delen van energie op basis van gelijktijdige opwek en verbruik.
Voor om | nieuwe energie is dit geen nieuw concept. In de praktijk doen we dit al langer. Sinds 2022 delen we energie binnen een energiegemeenschap van gemeentelijke aansluitingen en sinds medio 2023 zijn ook de eerste bedrijventerreinen aangesloten waar lokaal opgewekte energie onderling wordt verdeeld.
De kern van een energiegemeenschap
Binnen een energiegemeenschap wisselen deelnemers elektriciteit met elkaar uit tegen een vooraf afgesproken prijs. Dit geldt voor alle elektriciteit die gelijktijdig wordt opgewekt en verbruikt. Het delen van energie vindt niet fysiek plaats via een apart netwerk, maar wordt administratief verrekend.
Wat gebeurt er met stroom die je tekortkomt of over hebt? Als je te weinig elektriciteit hebt dan wordt deze bijgekocht op de energiemarkt (EPEX). Heb je juist een overschot? Dan wordt dit verkocht op de markt.
In de praktijk betekent dit:
- Je hebt altijd toegang tot elektriciteit
- Je bent niet afhankelijk van één specifieke opwekker
- Lokaal opgewekte energie wordt slimmer benut
Nieuwsbrief energiegemeenschappen
Schrijf je in op de nieuwsbrief voor energiegemeenschappen en ontvang updates over energie delen, pilots en nieuwe kansen binnen energiegemeenschappen.
Meld je energiegemeenschap aan
Meld je hier je initiatief m.b.t. een energiegemeenschap aan. Wij begeleiden je met onze ervaring naar een goed werkende en toekomstbestendige energiegemeenschap.
Nee, die verzorgt om I nieuwe energie
De minimale omvang bepaalt een gemeenschap zelf. Het zou inderdaad 4 deelnemers kunnen omvatten. Afhankelijk van de gelijktijdigheid is het wel verstandig om meer deelnemers toe te voegen. Dit zou dus kunnen, maar je komt in de wintermaanden waarschijnlijk wel flink tekort.
De deelnemers sluiten met elkaar een overkomst over de samenwerking binnen de gemeenschap en met ons voor de individuele uitvoering. Voorbeelden zijn beschikbaar.
Die blijven net als nu het geval is van toepassing en innen wij en dragen wij af.
Daar zijn verschillende smaken in mogelijk. Iedereen individueel of bijvoorbeeld niet de opwekker, maar de afnemer(s).
Dat heeft om | nieuwe energie volledig ingericht met een gespecialiseerd model en dienstverlener.
Lees ook de volgende pagina’s over energiegemeenschappen: