Gedurende 2026 zullen we als om | nieuwe energie hard werken aan het mogelijk maken van energiedelen voor particulieren, zodat we 2027 van start kunnen gaan met het aanbieden van een speciale overeenkomst voor Energiegemeenschappen. Vanuit het gehele collectief kunnen we hiermee aan de slag. In dit artikel lees je meer over energiegemeenschappen, wat om | nieuwe energie hierin kan betekenen en wat je als coöperatie zelf al kunt doen.
Wat is een energiegemeenschap?
Een energiegemeenschap is een samenwerking van (rechts)personen die elektriciteit met elkaar uitwisselen. Het betreft dus een groep opwekkers en afnemers die met elkaar stroom uitwisselen. Hierbij wordt opwek en afname aan elkaar gekoppeld. Het doel van de Energiegemeenschap is om zoveel mogelijk opgewekte stroom onderling te verbruiken, om teruglevering te verminderen en onafhankelijkheid van de markt en het stroomnet te verhogen.
Hiervoor is het van belang dat de Energiegemeenschap een divers profiel kent. Dit houdt in dat er zowel deelnemers met én zonder zonnepanelen deelnemen. Stel dat elke deelnemer zonnepanelen heeft, dan kunnen ze overtollig opgewekte stroom niet meer onderling verdelen en zal deze worden teruggeleverd.
Daarnaast moet de Energiegemeenschap de mogelijkheid kennen om opwek en afname op elkaar af te stemmen. Het verhogen van de gelijktijdigheid is belangrijk, omdat voor alle gelijktijdig verbruikte stroom een prijsafspraak gemaakt wordt binnen de gemeenschap. Het koppelen van een zakelijke afnemer, zoals een bedrijf(je), aan de Energiegemeenschap kan hierbij helpen.

Hoe helpt om | nieuwe energie met energiegemeenschappen?
om | nieuwe energie is de faciliterende partij van de Energiegemeenschappen. Als faciliterende partij biedt om de lokale overeenkomst aan, wordt de facturatie geregeld en schakelt zij met de woordvoerders van de gemeenschappen. Hieronder lees je daarover meer.
De overeenkomst
De speciale overeenkomst voor Energiegemeenschappen zal een combinatie worden met een Dynamische overeenkomst. Voor gelijktijdig verbruikte stroom maakt de energiegemeenschap een prijsafspraak. Voor het resterende verbruik, zal er afgerekend worden volgens de Dynamische methode.
Daarnaast zijn de overeenkomsten tweeledig: de coöperatie kent een overeenkomst met om | nieuwe energie over de afspraken binnen de gemeenschap, en de deelnemers kennen een contract met om | nieuwe energie als klant van de stroomlevering. Het contract dat om | nieuwe energie kent met de klanten, zal altijd verwijzen naar de lokale overeenkomst van de gemeenschap. Hierin worden de prijsafspraken vastgelegd, maar bijvoorbeeld ook de termijn waarop deze prijzen eventueel worden aangepast.
Informatievoorziening
Om te zorgen dat er genoeg informatievoorziening is om een Energiegemeenschap te starten, verzorgt om | nieuwe energie kennissessies voor haar leden. Ook werken we samen met EnergieSamen, waarvoor ook regelmatig informatiesessies worden gehouden. Lid-coöperaties krijgen voor deze kennissessies uitnodigingen per mail. Ook houden we lezers van onze nieuwsbrief Energiedelen hierover op de hoogte. Wil je deze ook ontvangen? Schrijf je dan hieronder aan de pagina in.

Wat kun je als coöperatie doen?
Voordat we in 2027 een overeenkomst aanbieden voor Energiegemeenschappen, is het als coöperatie van belang dat je al onderzoek doet naar het opstarten van een gemeenschap. Hier gaat namelijk veel tijd overheen. Hieronder lees je meer over de verschillende stappen die je moet ondernemen.
Kennisvergaring
Het is belangrijk om inzicht te krijgen in de verbruiksprofielen van je toekomstige deelnemers van de Energiegemeenschap. Bijvoorbeeld:
- Wie zijn de deelnemers van de Energiegemeenschap?
- Hoeveel opwek kennen de deelnemers?
- Hoeveel verbruik kennen de deelnemers?
- Hoe gaan we deze data verzamelen om inzicht te krijgen in de gelijktijdigheid van de opwek en afname?
Voor een algemeen overzicht van de bovenstaande punten, kun je terecht bij om | nieuwe energie. Wij beschikken over een dashboard waarin deze informatie verwerkt staat. Let op: deze data staan gekoppeld aan het SJV van de klant! Het gaat dus om een verwacht verbruik per aansluiting en niet om exacte gegevens.
Om een completer beeld te krijgen van de verbruiksdata van je deelnemers, is het aan te raden om deelnemers die al een contract hebben bij om | nieuwe energie te vragen hun meterstanden te delen. Daarmee kun je als gemeenschap alvast historische kwartierdata opbouwen en inzicht verkrijgen in de mate van gelijktijdigheid van de gemeenschap.
Een vervolg en verdieping op dit inzicht kan door bijvoorbeeld te werken met dongles. Op die manier kun je ook de P4-data van de deelnemers die geen contract hebben bij om | nieuwe energie herleiden en krijg je real time inzicht (binnen het kwartier, in plaats van naderhand). Daarnaast is het ook een opstap naar een “gestuurde” energiegemeenschap waarbij je op basis van de dongels weet of je gemeenschap in balans is en of er eventueel bijgestuurd kan worden. Ook kun je samenwerken met partijen als EnergyID om inzicht te krijgen.

Vormgeven van de gemeenschap
Wanneer je uiteindelijk de gemeenschap gaat opzetten, is het van belang dat alle deelnemers bij dezelfde energieleverancier klant zijn. Het is dus als coöperatie nodig om deze deelnemers alvast aan jouw coöperatie te binden, bijvoorbeeld middels een Flex– of Dynamische Overeenkomst die maandelijks opzegbaar is. Mochten deelnemers nog niet willen overstappen naar om | nieuwe energie, geef dan als tip mee dat ze bij hun huidige leverancier niet voor een langlopend contract kiezen, maar op een contractvorm die bijvoorbeeld ook maandelijks opzegbaar is. Op die manier kunnen deelnemers in één keer de overstap maken naar een Energiegemeenschapscontract als het zover is.
Entiteit
Statutair gezien moet de Energiegemeenschap een entiteit kennen. Dit mag natuurlijk de bestaande coöperatie zijn. Je mag namelijk meerdere Energiegemeenschappen aan je coöperatie koppelen. Echter, administratief kan het makkelijker zijn om voor de verschillende Energiegemeenschappen een eigen entiteit op te stellen.
De tijdlijn in het kort
Bij om | nieuwe energie werken wij gedurende maart en april aan het facturatieproces van de lokale overeenkomst voor Energiegemeenschappen. Gedurende de zomer zullen wij werken aan het schaalbaar maken van dit type overeenkomst. We streven ernaar eind december 2026 live te gaan met de overeenkomst voor al onze wederverkopers (lid-coöperaties).
Nieuwsbrief energiegemeenschappen
Schrijf je in op de nieuwsbrief voor energiegemeenschappen en ontvang updates over energie delen, pilots en nieuwe kansen binnen energiegemeenschappen.
Meld je energiegemeenschap aan
Meld je hier je initiatief m.b.t. een energiegemeenschap aan. Wij begeleiden je met onze ervaring naar een goed werkende en toekomstbestendige energiegemeenschap.
Een energiecoöperatie is altijd georganiseerd als coöperatie, terwijl een energiegemeenschap meerdere rechtsvormen kan hebben, zoals een stichting, vereniging of BV.
Beide vormen draaien om:
– Lokale opwek en gebruik van duurzame energie
– Samenwerking tussen deelnemers
– Meer grip op energie en kosten
– Een actieve bijdrage aan de energietransitie
Een energiecoöperatie bestaat meestal uit één type deelnemer (bijvoorbeeld alleen burgers of alleen bedrijven). Een energiegemeenschap is vaak een mix van bedrijven, burgers en overheden.
Kies voor een energiecoöperatie als je met een homogene groep (bijv. bewoners) een specifiek energieproject wilt realiseren. Kies voor een energiegemeenschap als je met meerdere typen partijen samen energie wilt opwekken, delen en slim inzetten op grotere schaal.
Ja, dat kan. Een energiecoöperatie kan deelnemen aan of samenwerken binnen een energiegemeenschap, bijvoorbeeld samen met bedrijven en gemeenten.