De energietransitie begint bij jezelf. Bereken snel en eenvoudig je maandbedrag bij een lokale aanbieder.
De energieprestatie van gebouwen laat zien hoe energiezuinig een gebouw is. Dit wordt uitgedrukt in diverse indicatoren, zoals energiebehoefte, primair fossiel energiegebruik en het aandeel hernieuwbare energie. De energieprestatie is vastgelegd binnen het stelsel Energieprestatie Gebouwen (EPG) en vormt een belangrijk onderdeel van de bouwregelgeving. Voor zowel nieuwbouw als bestaande bouw gelden specifieke eisen.
Het stelsel Energieprestatie Gebouwen (EPG)
Sinds 1 januari 2021 geldt het nieuwe stelsel Energieprestatie Gebouwen. Het stelsel vormt het wettelijke en technische kader voor het bepalen van de energieprestatie van gebouwen in Nederland. Het is gebaseerd op Europese energy performance-eisen uit de Buildings Directive en de Europese EPB-normen. De nadruk ligt op energiebehoefte, primair fossiel energiegebruik en het aandeel hernieuwbare energie.
Onderdeel 1: Bepalingsmethode (NTA 8800)
Nationale bepalingsmethode voor energieprestatie
De NTA 8800 is de nationale bepalingsmethode voor het berekenen van de energieprestatie van een gebouw. De methode is een gelijke en algemene berekening van energiegebruik, energiebehoefte en primair fossiel energiegebruik. De bepalingsmethode is aangewezen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Berekening en toepassing
De NTA 8800 wordt toegepast op nieuwe gebouwen, bestaande bouw, woongebouwen en utiliteitsgebouwen. Zo wordt de energieprestatie van alle gebouwen bepaald. De berekening vormt de basis voor zowel BENG-eisen als het energielabel.
Onderdeel 2: BENG-eisen voor nieuwbouw
Sinds 1 januari 2021 moeten nieuwe woningen en nieuwe gebouwen voldoen aan de BENG-eisen. De eisen vervangen de EPC-systematiek en sluiten aan bij de Europese energy perfomance-doelstellingen. De eisen zijn vastgelegd in de bouwregelgeving.
BENG 1 – Maximale energiebehoefte
BENG 1 gaat om de maximale energiebehoefte van een gebouw, uitgedrukt in kWh per m² per jaar. De indicator is gefocust op de bouwkundige kwaliteit, zoals isolatie en luchtdichtheid. Een lage energiebehoefte beperkt het totale energiegebruik.
BENG 2 – Maximaal primair fossiel energiegebruik
BENG 2 stelt een grens aan het maximale fossiel energiegebruik. De eis stuurt op het gebruik van efficiënte installaties en duurzame energiebronnen. Het maximale primair fossiel energiegebruik verschilt per type woning en utiliteitsgebouw. Het gebruik van primair fossiele energie wordt structureel verminderd.
BENG 3 – Minimaal aandeel hernieuwbare energie
BENG 3 vereist een minimaal aandeel hernieuwbare energie. Dit verlaagt de afhankelijkheid van fossiele energiebronnen. Het minimale aandeel hernieuwbare energie is verplicht voor nieuwbouw. Dit levert een bijdrage aan de energietransitie en duurzame woningbouw.
Onderdeel 3: Energielabel voor bestaande bouw
Voor bestaande bouw is het energielabel verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering. Het is gebaseerd op de NTA 8800 en geeft inzicht in de energieprestatie van een gebouw. Het wordt afgegeven door een vakbekwaam adviseur. Na afgifte wordt het label geregistreerd in een landelijke database.
Registratie en digitale ondertekening
Het energielabel moet correct worden opgenomen, digitaal ondertekend en geregistreerd. Dit valt onder de Regeling Energieprestatie Gebouwen. Digitale ondertekening waarborgt de betrouwbaarheid van de gegevens.
Onderdeel 4: Kwaliteitsborging binnen het stelsel
Kwaliteitsborging is een belangrijk onderdeel van het stelsel Energieprestatie Gebouwen. Zo wordt hiermee de betrouwbaarheid van de berekening en opname geborgd via ISSO-protocollen.
Vakbekwaam adviseur en certificerende instelling
Alleen een vakbekwaam adviseur mag een energielabel of energieprestatieberekening uitvoeren. De adviseur moet voldoen aan eisen voor vakbekwaamheid en werken onder een erkende certificerende instelling. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties houdt toezicht hierop.
Wet- en regelgeving rondom het Stelsel EPG
Het Besluit bouwwerken leefomgeving en de Regeling Energieprestatie Gebouwen vormen het juridische kader. De eisen, bepalingen en verantwoordelijkheden zijn hierin opgenomen, De regelgeving valt onder het beleid van Binnenlandse Zaken, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting.
Relatie met Europese richtlijnen
Het Nederlandse stelsel Energieprestatie is gebaseerd op de Europese richtlijn Energy Performance of Buildings. De Europese EPB-normen bepalen de richting van nationale regelgeving. Europese energy performance-eisen worden steeds meer aangescherpt.
Recente en toekomstige wijzigingen in het stelsel
Update NTA 8800 in 2024/2025
In 2024/2025 is de NTA 8800 geactualiseerd naar NTA 8800:2024. Berekeningen zijn verfijnd en nieuwe inzichten zijn opgenomen. Verder is het vakbekwaamheidsnummer voor adviseurs ingevoerd. Dit versterkt de transparantie en kwaliteitsborging binnen het stelsel.
EPBD IV per 29 mei 2026
Per 29 mei 2026 treedt EPBD IV in werking. Deze richtlijn introduceert nieuwe indicatoren op het energielabel. Onderwerpen zoals energieopslag, gebouwautomatisering en monitoring van het energiegebruik worden toegevoegd. Op die manier wordt het stelsel Energieprestatie Gebouwen toekomstbestendig gemaakt.
Veelgestelde vragen over energieprestatie
De energieprestatie van een gebouw is een theoretische berekening op basis van de nationale bepalingsmethode (NTA 8800). Het daadwerkelijke energiegebruik is afhankelijk van het gedrag van bewoners, het type woning en het gebruik van installaties. Als twee gebouwen dezelfde energieprestatie hebben, kunnen deze wel een verschillend energiegebruik hebben.
Ja, de energieprestatie van gebouwen heeft invloed op de marktwaarde. Een gunstig energielabel en een laag primair fossiel energiegebruik maken gebouwen aantrekkelijker voor kopers en huurders. Daarnaast nemen banken en investeerders energieprestaties steeds vaker mee in hun beoordeling.
Als een nieuw gebouw niet voldoet aan de BENG-eisen, kan geen omgevingsvergunning worden afgegeven. De maximale energiebehoefte, het maximale primair fossiel energiegebruik en het minimale aandeel hernieuwbare energie moeten aantoonbaar worden gehaald.
Een energielabel is niet verplicht voor alle gebouwen waarvoor geen verkoop, verhuur of oplevering plaatsvindt. Tijdelijke gebouwen of bepaalde monumenten kunnen zijn uitgezonderd op basis van andere regelgeving. De Regeling Energieprestatie Gebouwen beschrijft deze uitzonderingen. Gemeenten houden hierbij toezicht op de juiste toepassing van deze regels.
Het belang van Energieprestatie Gebouwen
De energieprestatie van gebouwen is een belangrijk instrument binnen duurzame bouw en regelgeving. Het stelsel Energieprestatie Gebouwen verbindt Europese energy performance-eisen met nationale bepalingsmethoden. Door duidelijke BENG-eisen, een NTA 8800 en strikte kwaliteitsborging ontstaat een betrouwbaar kader. Op die manier draagt het stelsel bij aan energiezuinige en toekomstgerichte gebouwen.
Ook verduurzamen? Meld je aan: https://www.samenom.nl/aanmelden/