kernenergie als continue energiebron?

Kernenergie

Zon en windenergie zijn geen continue energiebronnen. We streven naar zoveel mogelijk energie vanuit deze twee bronnen in Nederland, omdat hierbij de minste CO2-uitstoot gecreëerd wordt. Maar er moet wel een oplossing komen om de afhankelijkheid van het weer op te vangen. Dit kan door het opslaan van elektriciteit of door een aanvullende energiebron die ook geen broeikasgassen in de lucht pompt. Een mogelijkheid die hierbij als optie naar voren komt is kernenergie.

neutronensterren
hoe werkt het
Net een stoommachine: splijtende uraniumkernen zorgen voor warmte waarmee water wordt verhit tot stoom.
De kernreactie van de splitsing geeft energie en afval

Hoe werkt kernenergie?

Een kernreactor levert energie dankzij een kernsplitsing. Die vindt plaats wanneer je een neutron (een atoomdeeltje) afvuurt op de atoomkern van een zwaar metaal, zoals uranium. De uraniumatomen splijten uiteen. Omdat de splijtende uraniumatomen zelf neutronen afvuren op andere uraniumdeeltjes, ontstaat er een kernreactie. En daar komt veel warmte bij vrij, die je kunt omzetten in elektriciteit. 

Het vervelende van de kernsplijting is de gevaarlijke stralende troep die vrijkomt. Met de radioactieve restproducten die we overhouden kunnen we niets. Dat noemen we kernafval.

De uitstoot van een kerncentrale is 66 gr CO2/kWh

Uitstoot van CO2

Kernenergie is niet volledig klimaatneutraal. De reactor van een kerncentrale is het enige onderdeel in de productieketen van kernenergie waarbij geen CO2 vrijkomt – bij alle andere stappen in het proces, zoals mijnbouw, uraniumverrijking en het bouwen van de centrale, is dat wel het geval. Bij de productie van een windturbine komt ook CO2 vrijkomt, deze hoeveelheid is echter laag vergeleken bij de hoeveelheid duurzame energie die een turbine gedurende haar hele levenscyclus produceert. De uitstoot van kernenergie is wel altijd nog minder dan wat vrijkomt bij fossiele energie. 

Kerncentrale
De uitstoot is 3 maal meer dan wind; en 10 maal minder dan een kolencentrale.
Bruinkool-steenkool-enz.-Knipsel
Straling is overal, bananen zijn ook radioactief. Als je 10 miljoen bananen tegelijk eet zou je in theorie sterven aan de straling.
Respectievelijk de veiligste manier van opwekken

Veiligheid

Kernenergie heeft geen goed imago. Dat is begrijpelijk, omdat kerncentrales lastiger te begrijpen zijn dan bijvoorbeeld een kolencentrale.

De radioactieve straling niet zicht- of voelbaar is en we natuurlijk allemaal bekend zijn met de kernrampen Tsjernobyl en Fukushima. Want daar vielen respectievelijk 4000 en 1600 slachtoffers.

Maar wanneer je dit afzet tegen de slachtoffers van andere energiebronnen is kernenergie ongeveer 500 keer veiliger dan bijvoorbeeld olie- of biomassacentrales.

zon en wind zijn afhankelijk van het weer

Kernenergie als constante bron

Wind en zon zijn wispelturig. Het zijn geen constante energiebronnen, maar weersafhankelijk. Er is dus naast deze duurzame energie ook een bron zijn die het te kort kan opvangen. Kernenergie is zeker een constante energiebron, alleen minder geschikt als regelbaar vermogen. De bouw van een kerncentrale vergt namelijk een enorme investering van miljarden euro’s. Dit kan het beste terugverdiend worden als de centrale dag en nacht draait. Nederland focust op zoveel mogelijk elektriciteitsverbruik uit wind en zon in 2030. Kernenergie is daarom in Nederland als opvang voor wind- en zonne-energie om financiële redenen minder geschikt.

header
1 Gemiddelde kerncentrale wekt ongeveer net zoveel energie op als 450 windmolens.
actief
In Nederland is minder dan 2% van totale energieverbruik afkomstig van kernenergie.
Verschillende beleid per land

Actieve kerncentrales

Momenteel zijn er wereldwijd 452 kernreactoren operationeel, waarvan 185 in Europa.

Per land verschilt de inzet op kernenergie enorm. Zo heeft Frankrijk maar liefst 58 kerncentrales draaien, terwijl Duitsland en Nederland er respectievelijk slechts acht en één hebben.

En waar sommige landen nog nieuwe kerncentrales bij bouwen, worden ze elders juist gesloten. In Nederland is het aandeel kernenergie al jaren stabiel.

Een verbetering op kernenergie?

Thorium ipv uranium

In Nederland wordt nu onderzoek gedaan naar een alternatief soort kerncentrale: eentje die draait op Thorium. Of beter gezegd ‘gesmoltenzoutreactoren’ op thorium. Dit metaal is overal te vinden en onuitputtelijk.  Daarnaast levert het afval minder problemen op, omdat het na 300 jaar stopt met stralen ten opzichte van 200.000 jaar van uranium. Niet minder belangrijk; er is geen kans op kernrampen omdat het bij oververhitting niet tot brand of explosie leidt. Helaas wordt deze manier van kernenergie pas over een jaar of 30 verwacht. Toch blijven wetenschappers optimistisch. Er zijn namelijk, los van kosten, geen onoverkoombare problemen.

thorium web
Met 3 of 4 thoriumcentrales kan in 50% van de energiebehoefte worden voorzien.
kernenergie
Een nieuwe kerncentrale kost gemiddeld 10 miljard euro. Verder gaat er veel tijd, doorgaans tien jaar, overheen.
Kosten nemen niet af bij meer bouw

Is kernenergie voordeliger?

De afgelopen jaren zijn zonnepanelen en windmolens toegenomen, waarvan de kosten afnemen, wanneer je er meer bouwt. Bij kerncentrales is dat precies andersom. En thoriumcentrales zijn nog ingewikkelder. Voordat deze werken zijn we miljarden onderzoekskosten en tientallen jaren verder.

Voor op de korte termijn zullen kerncentrales daarom niet snel bijdragen aan de klimaatdoelstellingen, op lange termijn is dit wellicht een ander verhaal.